Boşaltım Sistemi Nedir?

Boşaltım Sistemi Nedir?

Boşaltım Sistemi, canlıların vücudunda oluşan ve canlı için zararlı ve ihtiyaç duyulmayan maddelerin vücuttan atılmasına boşaltım, bu maddelerin vücuttan atılma sırasında görev alan organların oluşturduğu sisteme Boşaltım Sistemi denir. 

Boşaltım Sistemi, Homeostazın(homeostasi) yani vücut dengesinin sağlanmasında, pH ve vücut sıvılarının normal aralıklarda tutulmasında çok önemli bir yer tutar.

Boşaltım sistemi aynı zamanda ilaçların ve vücutta toksik atık olabilecek ilaç ürünleri gibi yabancı maddelerin de vücuttan atılmasında çok önemli bir rol oynar.

Vücut içerisinde yer alan Katı ve sıvı halde bulunan atıklar, kan içinde erimiş olarak taşınırlar ve böbreğe ulaştırılarak burada süzülürler. Bu atıklar üreterler adı verilen organlar sayesinde idrar kesesine geçerek, belli aralıklarla idrar olarak depolanıp, değişik aralıklarla vücuttan atılırlar.

Boşaltım sisteminin organları böbreklerdir. Bunun dışındaki; akciğer, anüs, deri, karaciğer gibi organlar boşaltıma yardımcı organlar arasında sayılırlar.

Boşaltım sistemi; kandaki maddeleri süzen bir çift böbrek, idrarı böbreklerden taşıyan bir çift üreter, üreterlerden idrarı toplayıp bir rezervuar görevi gören mesane ve idrarın vücut dışına atılmasına aracılık eden bir üretradan oluşur. 

Boşaltım sistemi ayrıca vücutta su ve elektrolit konsantrasyonlarının düzenlenmesinde çok önemli bir yer taşır.

Boşaltım Sistemi Organları:

Böbrekler:

Böbrekler, boşaltım sisteminin en önemli organlarıdır. Sağlıklı ve normal bir insanda sağ ve sol tarafında birer tane olmak üzere toplam 2 adet böbrek bulunur. Böbrekler fasülye şeklindedir. Sağ böbreğin üzerinde karaciğer bulunması nedeniyle sağ böbrek sol böbreğe göre biraz daha aşağıda yer alır. 

Böbreklerin etrafında yer alan yağ dokusu sayesinde desteklenerek normal yerlerinde tutunurlar. Bu yağ dokuları aynı zamanda böbreği hem dış etkilerinden hem de soğuktan ve sıcaktan korur. Metabolizma artıklarının vücut dışına atılmasına boşaltım denir. Vücuda alınan ve kullanılan her şey artık maddelerin oluşumuna neden olur. Hayatın devamı için metabolizma artıklarının vücuttan uzaklaştırılması zorunludur.

Böbreğin Görevleri: 

  • Böbrekler, kanın ve vücuttaki sıvıların pH seviyesini düzenler.
  • Kandan kaynaklanan metabolik atıkları alır ve dışarı atar.
  • Böbrekler vücut için gerekli olan bazı Hormonlar salgılarlar. (Eritropoietin: Kemik iliğini uyararak alyuvar üretimini sağlar.)
  • Uzun süreli açlık durumunda protein ve yağlardan karbonhidrat üretimini sağlar.
  • Homeostasiyi yani vücut içi dengeyi sağlarlar. –> Canlıların ortak özellikleri
  • Boşaltım atıklarını vücuttan uzaklaştırır.
  • Plazma H+ iyon konsantrasyonunun normal sınırda kalmasını sağlar.
  • Böbrekler Eritropoetin hormonu salgılayarak kan basıncını düzenlerler.
  • Böbrekler, vücutta yer alan D vitaminini aktive ederek kalsiyum absorbsiyonunda rol oynarlar.
  • Peptit hormonlarının yıkımını sağlar.

Üreterler:

Üreterler, böbreklerde süzülen sıvıların oluşturduğu  idrarı, mesane (idrar kesesi) ye götürürler. Üreterler 20-30 cm uzunluğunda boru şeklindedireler.


İdrar Kesesi (Mesane):

İdrar Kesesi (Mesane), Kaslardan oluşmuş, içi boş bir torba şeklindedir. Mesanedeki idrar tekrar geri dönmesin diye kapakçıklar vardır. 


Üretra:

Üretra, vücutta biriken idrarın dışarı atıldığı yerdir. Erkeklerde üreme sistemi içerisinde de yer alır.

boşaltım sistemi, boşaltım sistemi görevleri
close button